Yeni Türk Ticaret Kanunu tasarısında web sitesi olmayan şirketlere
bazı yaptırımlar getiriliyor. Aslında bu haber 2005 yılının ilk
aylarında duyulmuştu. Ancak tasarı olarak biraz daha netleşti. İlgili
madde şöyle;
Gerekçesi;
III. Teknolojik Gelişmeler
005 İnternetin günlük hayata sıradışı bir hızla girip her alanda
kullanılır hâle gelmesi hukuku da etkilemiştir. Sözleşmelerin
kurulmalarından başlayarak, belgelerin elektronik ortamda
oluşturulmasına ve saklanmasına başlanması; şeffaflığın bu yoldan en
üst düzeyde sağlanabilmesi; şirketlerde organların toplantılarına
ilişkin çağrılarının e-posta ile yapılması, toplantıya katılmanın,
öneri sunmanın, oy kullanmanın aynı yolla gerçekleştirilmesi
kanunkoyucuları kanunlarda değişiklik yapmaya yöneltmiştir. Almanya,
Fransa ve İskandinav ülkeleri başta olmak üzere birçok ülke, 2000'den
beri e-postayı, e-ticareti ve yönlendirilmiş e-mesajı (TK m. 1502)
ticaretin bir parçası haline getirmişlerdir. Tasarı'nın bu gelişmeyi
yansıtması gereklidir.
D) Elektronik işlemler ve bilgi toplumu hizmetleri
I - Web sitesi
MADDE 1502. – (1) Her sermaye şirketi bir Web sitesi oluşturmaya ve
sitenin belirli bir bölümünü, şirketin kanunen yapması gereken
ilânlarına, paysahipleri ve ortakları açısından önem taşıyan
açıklamalarına, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarının
hazırlıkları ve yapılması ile ilgili, ortaklara sunulması gereken
belgelerin açıklanmasına, bu kurullara ilişkin davetlerin yapılmasına,
oy verme, şeffaflık ve kamuyu aydınlatma yönünden zorunlu ve bilgi
toplumu bağlamında yararlı görülen hizmet ve bilgilerin sunulmasına,
bilgi almaya yönelik sorulara, verilen bilgiye ve benzeri diğer
işlemler ile bu kanunda ve diğer kanunlarda paysahiplerinin veya
ortakların aydınlatılmasının öngörüldüğü konulara tahsis etmek
zorundadır. Ayrıca, finansal tabloları, bunların dipnotları, yıllık
rapor, yönetim kurulunun kurumsal yönetim ilkelerine ne oranda
uyulduğuna ilişkin yıllık değerleme açıklaması, denetçinin, özel
denetçinin, işlem denetçilerinin raporları ve yetkili kurul ve
bakanlıkların istedikleri pay sahiplerinin ve sermaye piyasasını
ilgilendiren konulara ilişkin olarak şirketin cevap ve bildirimleri ve
diğer ilgili hususlar şirketin web sitesinde yayınlanır. Bu hükümdeki
yükümlülüğe uymama, kanuna aykırılığın ve yönetim kurulunun görevini
yerine getirmemesinin bütün sonuçlarını doğurur. Ceza hükümleri
saklıdır. Finansal tabloları ile her türlü rapor üç yıl sitede kalır.
(2) Web sitesinin bilgi toplumu hizmetlerine ayrılmış kısmının ticaret
siciline kaydı da dahil olmak üzere, bu maddenin amaçlarına tahsis
edilmiş bulunan bu kısmının herkese açık nitelik taşıdığı, burada yer
alan mesajlar ile bilgilerin ilgililere yönlendirilmiş açıklamalar ve
hukukî iradeler olduğu, sitenin bu kısmına ulaşılmasının usul ve
esasları ile ilgili diğer hususlar Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından bir yönetmelikle düzenlenir.
(3) Web sitesinin bu
maddenin amaçlarına tahsis edilmiş kısmında yayımlanan bilgilerin
başına parantez içinde “yönlendirilmiş mesaj” ibaresi konulur. Bu
ibareli mesaj ancak Kanuna ve yukarıda anılan yönetmeliğe uyulmak
suretiyle değiştirilebilir. Tahsis edilen kısımda yer alan bir mesajın
yönlendirildiği karinedir.
(4) Yönlendirilmiş mesajların
basılı şekilleri 82 nci madde uyarınca ayrıca saklanır. Web sitesinde
yer alacak bilgiler metin haline getirilip şirket yönetimince tarih ve
saati gösterilerek noterlikçe onaylı bir deftere sıra numarasına göre
yazılır veya yapıştırılır. Daha sonra sitede yayınlanan bilgilerde bir
değişiklik yapılırsa, değişikliğe ilişkin olarak yukarıdaki işlem
tekrarlanır.
II - Beyanlar, belgeler ve senetler
MADDE 1503. – (1) Tarafların açıkça anlaşmaları ve 18 inci maddenin
üçüncü fıkrası saklı kalmak şartıyla, ihbarlar, ihtarlar, itirazlar ve
benzeri beyanlar; fatura, teyid mektubu, iştirak taahhütnamesi,
toplantı çağrıları ve bu hüküm uyarınca yapılan elektronik gönderme ve
elektronik saklama sözleşmesi, elektronik ortamda düzenlenebilir,
yollanabilir, itiraza uğrayabilir ve kabul edilmişse hüküm ifade eder.
III - Güvenli elektronik imza
MADDE 1504 – (1) Poliçe, bono, çek makbuz senedi, varant ve kambiyo
senetlerine benzeyen senetler güvenli elektronik imza ile düzenlenemez.
Bu senetlere ilişkin arz, kabul, aval gibi senet üzerinde
gerçekleştirilen işlemler güvenli elektronik imza ile yapılamaz.
(2) Konişmentonun, taşıma senedinin ve sigorta poliçesinin imzası elle,
faksimile baskı, zımba, ıstampa, sembol şeklinde mekanik veya
elektronik herhangi bir araç ile de atılabilir. Düzenlenledikleri ülke
kanunlarının izin verdiği ölçüde bu senetlerde yer alacak kayıtlar el
yazısı, telgraf, teleks, faks ve elektronik diğer araçlarla
yazılabilir, oluşturulabilir, gönderilebilir.
(3) Güvenli
elektronik imzanın yabancı ülkelerde yaygınlık kazanıp kullanıldığının
Adalet Bakanlığı tarafından belirlenmesi halinde poliçe, bono, çek,
makbuz senedi varant ve kambiyo senetlerine benzeyen diğer senetlere
ilişkin yasak Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca
kaldırılıp aynı bakanlığın önerisine göre bir tüzükle düzenlenebilir.
IV - Elektronik ortamda yönetim kurulu ve genel kurul
1. Genel olarak
MADDE 1505. – (1) a) Sermaye şirketlerinde müdürler kurulu ve yönetim
kurulu üyelerinin, öngörülen belirli durumlarda, kurul toplantılarına
görüntü ve ses aktarılması yoluyla katılabilmeleri ve oy vermeleri esas
sözleşme veya şirket sözleşmesiyle düzenlenebilir.
b)
Kollektif, komandit, limited ve sermayesi paylara bölünmüş şirketlerde,
şirket sözleşmesinde ve esas sözleşmede öngörülerek elektronik ortamda
ortaklar kuruluna ve genel kurula katılma, öneride bulunma ve oy verme
fiziki katılımın öneride bulunmanın ve oy vermenin bütün sonuçlarını
doğurur.
c) Yukarıda öngörülen hallerde, elektronik ortamda oy
kullanabilmek için, şirketin bu amaca özgülenmiş bir Web sitesine sahip
bulunulması, ortağın bu yolda talepte bulunması elektronik ortam
araçlarının etkin katılmaya elverişliliğinin bir teknik raporla
kanıtlanıp bu raporun tescil ve ilân edilmiş olması, oy kullananların
kimliklerinin saklanması gerekir.
d) Yukarıda anılan
şirketlerde esas sözleşme veya şirket sözleşmesi gereği şirket
yönetimi, bu yolla oy kullanmanın bütün şartlarını gerçekleştiriri ve
ortağa gerekli bütün araçları sağlar.
e) Yukarıdaki hükümler
çerçevesinde oyun gerçek sahibi tarafından kullanılmasına ve uygulamaya
ilişkin kurallar Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
(2) a) Anonim şirketlerde genel
kurullara elektronik ortamda katılma, öneride bulunma, görüş açıklama
ve oy verme, fizikî katılmanın ve oy vermenin bütün hukukî sonuçlarını
doğurur. Bu hükmün uygulanması esasları bir Bakanlar Kurulu Tüzüğü ile
düzenlenir. Tüzükte, genel kurula elektronik ortamda katılmaya ve oy
vermeye ilişkin esas sözleşme hükmünün örneği yer alır. Anonim
şirketler Tüzükten aynen aktarılacak olan bu hükümde değişiklik
yapamazlar. Tüzük ayrıca oyun gerçek sahibi veya temsilcisi tarafından
kullanılmasını sağlayan kurallar ile 407 nci maddenin üçüncü fıkrasında
öngörülen komiserlerin bu hususa ilişkin yetkilerini içerir.
b) Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesi ile birlikte genel kurullara elektronik
ortamda katılma ve oy kullanma sisteminin uygulanması pay senetleri
borsaya kota edilmiş şirketlerde zorunlu hale gelir.
(3)
Birinci fıkranın (e) bendindeki yönetmelik ile pay sahibinin
temsilcisine Web sitesi aracılığıyla talimat vermesi esas ve usulleri
düzenlenebilir.
2. Uygulama kuralları
MADDE 1506. – (1)
Elektronik ortamı kullanmak isteyen ortaklar, paysahipleri ve yönetim
kurulu üyeleri e-posta adreslerini şirkete bildirirler.
Uygulamaya geçilmezse yaptırımlar;
Madde 562-
l) 1502 nci maddede öngörülen Web sitesini bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden itibaren üç ay içinde oluşturmayan veya Web sitesi mevcut
ise aynı süre içinde gerekli tahsisi yapmayan anonim şirket yönetim
kurulu üyeleri, limited şirket müdürleri ve sermayesi paylara bölünmüş
anonim şirkette komandite ortaklar altı aya kadar hapis ve yüz günden
üçyüz güne kadar adlî para cezasıyla ve aynı madde uyarınca Web
sitesine konulması gereken içeriği usulüne uygun bir şekilde koymayan
bu bentte sayılan failler üç aya kadar hapis ve yüz güne kadar adlî
para cezasıyla cezalandırılırlar.
